Seîd VEROJ/ Kürdistan Teali Cemiyeti ve Şubeleri
Kuruluş ve amaç
“Kürdistan Teali Cemiyeti Kürd ulusunun temsilcisidir.”
Seyyid Abdulkadir
Uzun bir zamandan beridir ki Kürdistan Teali Cemiyeti (KTC) şubelerine dair yazmak üzer okuduğum farklı kaynaklardan birçok not kaydetmiştim. Son zamanlarda Kurdistan dergisi üzerinde çalışırken,...
Seîd VEROJ/ Şükrü Mehmed Sekban’ın Kürd ulusal mücadelesindeki 35 yıllık yürüyüşün hazin sonucu: “La...
Mevzubahis broşürü yayınlamadan on yıl önce, “Türkler ne derlerse desinler ve ne düşünürseler düşünsünler biz Kürtler de lisan-ı millimize hâkim ve mahsul saimize mutasarrıf olmak istiyoruz” diyen doktor, bugün fikrini...
Seîd VEROJ/ Dr. Şükrü Mehmed Sekban’ın Xoybûn (Hoybun) Partisi İçerisindeki Çalışmaları-5
Beyrut’ta bulunduğu süre içerisinde 14 Eylül ve 18 Aralık 1923 tarihlerinde yazdığı ve Kahire’de yayımladığı iki mektubunda, Kürtlere muhtariyet verilmesini ve Kürtçenin resmi dil olmasını savunmuştur. Beyrut’tan Bağdada giden Dr. Şükrü Mehmed Bey, kültürel...
Seîd VEROJ/ Doktor Şükrü Mehmed Sekban’ın Kürd Cemiyetleri (Örgütleri) İçerisindeki Faaliyetleri-3
KTC’nin yanı sıra 1919’un ikinci yarısından sonra iki yeni Kürd partisi kurulur; “Kürt Millet Fırkası” ve “Kürd Demokrat Fırkası”. Kaynaklarda her iki partinin genel sekreteri olarak Memduh Selim’in adı geçmektedir. Kürt Demokrat Partisi Genel...
Seîd VEROJ/ Hamidiye Alayları ve Kürdler
Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde teşkilatlandırılan, Kürdleri ve Kürdistan’ı da yakından ilgilendiren en önemli gelişmelerden biri de, 1891’de Padişah II. Abdülhamid’in adıyla anılan Hamidiye alaylarının kuruluşudur. Bölgede ve diğer ülkelerdeki benzeri uygulamaları inceleyerek bu projeyi...
Seîd VEROJ/ Dr. Şükrü Mehmed Sekban (1881-1960)
Doğum yeri, tahsili ve meslek hayatı
Mehmet Şükrü Sekban, 1881 yılında Ergani'de doğmuş, babası Çavuş Mehmet Ağa'dır. İlk tahsilini Ergani Maden'inde ve Hozat'da (Kızılkilise), orta tahsilini Diyarbakır'da, lise tahsilini de İstanbul Çengelköy Askerî Tıbbiye okulunda...
Seîd VEROJ/ Doktor Şükrü Mehmed Sekban’ın Kürd Cemiyetleri (Örgütleri) İçerisindeki Faaliyetleri-2
Dr. Şükrü Mehmet (Sekban), Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında ilan edilen İkinci Meşrutiyet’ten itibaren Cumhuriyetin ilanına kadar olan süreçte kurulan Kürd cemiyetlerinin hemen hemen tümünde yer almış “müfrit Kürdçülerden” biridir. Bu cemiyetlerden: Kürd Teavün ve...
Seîd VEROJ/ KTC’de Ayrışma ve Kürd Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti’nin Kurulması- 4
Diğer bazı çekişmelerin ve çelişkilerin yanı sıra, cemiyet başkanı Seyyid Abdülkadir’in Kürdistan için muhtariyet talep eden 20 Şubat 1920 tarihli İkdam gazetesinde yayımlanan demeci, KTC’nin kuruluştan yaklaşık iki yıl sonra bölünmesine neden olmuştur. Bağımsızlık...
Seîd VEROJ/ Kürdistan Tealî Cemiyeti, Jîn Dergisi ve Memduh Selim -3
Geçen yazıda KTC’nin kuruluşundan bahsetmiştim. Aslında bu cemiyet kurulmadan yaklaşık kırk gün önce Mevlanzade Rıfat’ın başkanı ve Mehmed Emin Bedirhan’ın da başkan yardımcısı olduğu Radikal Avam Fırkası 22 Teşrin-i Evvel 1324’te (22 Ekim 1918)...