Kısa adı DİL-DER veya diğer adıyla ZIWAN-KOM olan derneğin kuruluşu için yapılan kulis ve görüşmelerin ayrıntılarına girmeden kısaca değinmek gerekir. Adı geçen derneğin kuruluş çalışmaları yaklaşık olarak birbuçuk yıl önce başlamıştı. Bu görüşmeler ve kulisler başlangıçta ikili olarak yapılmış ve daha sonrada yapılan iki genel toplantıyla derneğin kuruluşu kararlaştırıldı. Dernek, 16/07/2010 tarihinde yapılan başvuruyla resmen kuruldu.

Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Odası’ında yapılan kuruluş kongresinde hazır bulunan arkadaşlar, derneğin kısa sürede gerçekleştirmeye çalışacağı faaliyetler konusunda yapılan öneriler ve tartışmalar sonucunda; devlet destekli Zaza(dimilî)-Kurmanc ayrımını işleyen tezlere karşı iç ve dış ulusal basında yayınlanmak üzere ortak bir bildiri hazırlamak, Bingöl Üniversitesi tarafından düzenlenecek olan Zaza Dili Sempozyumu’na birkaç arkadaşın katılıp bildirge sunmak, Bingöl dernekleri tarafından düzenlenecek “Zazalar” konulu konferansı desteklemek ve katkı sağlamak, Kürtçenin Zazaca lehçesiyle bir yayın çıkartmak konusunda ortak karara varıldığını biliyorlar.

Burada yukarıda belirtilen hedef ve amaçların tümü üzerinde durmayacağız, daha çok dernek adına çıkartılan yayının gelişim süreci üzerinde duracağız. Kongrede yapılan tartışmalar ve öneriler sonucunda bir yayın çıkarma kararı alındı ancak yayın adı ve türü belirlenmedi. Hatta Vate dergisi kastedilerek şu uyarıda da bulunuldu: Çıkartacağımız yayının bu sahada çıkan yayınların bir benzeri ve alternatifi olmaması gerektiği de açıkça belirtildi. Belirttiğimiz gibi yayın çıkartma ortak kararı alındı ancak çıkartılacak bu yayının adı, temel prensipleri, türü, çerçevesi, yayın ve redaksiyon kurulunun oluşturulması, daha sonra yapılacak bir toplantıda ele alınması kararlaştırıldı. Hata kongrede çıkartılacak yayının adı ve türü üzerinde sert tartışmalar oldu. Yukarıda bahsettiğimiz gibi Sıdkı ZİLAN’ların daha önceden tasarlamış olduğu yayın adı ve türü Roşan Lezgin tarafından Kongrede önerildiğinde reddedilmişti. Fakat sonraki gelişmelere bakıldığında çıkartılan yayının adı, türü, çıkarılış süreci, yayın ve redaksiyon kurulunun oluşturulması konularında kongrede alınan kararlara ve dernek tüzüğüne aykırı hareket edildiği görülmektedir. Gerek derneğe ait yayın organının çıkarılması sürecinde ve gerekse daha sonraki aşamalarda, hem dernek yönetim kurulunun hem de yayın kurulunun dernek tüzüğünde belirtilen ilkelere uygun hareket etmediği, bu konuda yönetime bildirilen rahatsızlık ve eleştirilere rağmen bir düzeltmeye gidilmemiştir.

Bu tespitlerin doğruluğunu ve haklılığını ortaya koymak için, derneğin yayın organı olan NewePel(15 Günlük gazete)’in çıkarılışının nasıl gündeme geldiği ve yayın hayatına nasıl başladığından kısaca bahsetmek gerekir. Bu arada NewePel’in formatı ve içeriğiyle ilgili görüş, düşünce ve eleştirilerimiz başka bir yazının konusu olduğundan burada bunlara değinmeyeceğiz. NewePel, Sıdkı ZİLAN’ın anlatımına ve bize de gösterdiği başvuru evraklarına göre, kendi özel projeleri olup dernekten bağımsız olarak çıkarmayı hedefledikleri ve bunun için evraklarını dahi basın-yayın savcılığına teslim ettikleri bir projedir. Ancak dernek yönetim kurulundan özellikle Sait AYDOĞMUŞ’un ricası üzerine, Sıdkı ZİLAN’nın çıkarmak üzere olduğu NewePel gazetesi imtiyaz sahipliği DİL-DER(ZIWAN-KOM)’a devredilir. Buraya kadar konu açık, ancak bu yayın organının imtiyaz sahipliği ZIWAN-KOM’a geçerken yönetimi ve özel ilişkileriyle birlikte mi geçti yoksa Dernek tarafından yeniden örgütlemek üzere mi devralındığını(!), biz dernek üyeleri olarak bilmiyoruz. Çünkü Sıdkı ZİLAN’nın projesi olan NewePel’in önceden tasarlanmış olduğu ve bu ikili ilişkiler çerçevesinde Roşan Lezgin’nin (Zazaki.net’te olduğu gibi) bu gazetenin de redaktör ve editörü olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Öyle anlaşılıyor ki NewePel ZİLAN’dan devralınırken, önceki ikili ilişkilerin korunması ve tasarlanmış halinin devamı şartıyla kabullenilmiştir. Bundan dolayıdır ki ZIWAN-KOM yönetim kurulu yeni bir yayın ve redaksiyon kurulunu oluşturma gereği duymamıştır. Yukarıda devredilen şartlı ilişkiden bahsetmiştik, bu konuyu biraz daha açarsak ZIWAN-KOM’un ne kadar demokratik ve tüzel bir kişiliğe sahip olduğu(!) daha açıklıkla anlaşılacaktır. Dernek adına adı geçen yayın organının çıkarılış sürecinde, kendini redaksiyon kurulu ve editör olarak tayin eden Ziya OKÇU (Roşan Lezgin), dernek üyesi diğer arkadaşlar üzerine ambargo koyup seçici, hegemonyacı, sekter ve anti demokratik bir tutum takınmış ve maalesef yönetimi de bu durumu onaylamak ya da geçiştirmek durumunda kalmışlardır. Dernek yönetimi bu durumu ne gerekçeyle anlatırsa anlatsın, sonunda böyle bir davranış ve tutumun onaylayıcısı ve tarafı olmuşlardır.

Bu nedenle gerek yayın organının çıkarılması sürecinde ve gerekse sonraki aşamalarda hem dernek yönetim kurulunun hem de yayın kurulunun dernek tüzüğünün “Amaç”lar kısmında belirtilen “Derneğimiz, toplumda çoğulcu, eşitlikçi, katılımcı ve gerçek bir demokratik anlayış ve kültürün gelişmesi ve yaygınlaşmasını amaçlar” ilkesine uygun tutum ve davranışlarda bulunmamış; maalesef ikili ilişkilerin, bazı üyelerin bireysel tutum, hırs ve kaprislerinin asıl belirleyici olduğu görülmüştür.

Kongrede, çıkartılacak yayında görev almak istediğimizi ve bu alandaki yaklaşık ondört yıllık tecrübemizi arkadaşlarla paylaşmak istediğimizi belirttiğimiz halde, ancak gazete çıktıktan sonra haberdar olduk. Bu durumu yönetime sorduğumuzda, cevaben bize söylenen şudur: “Sizi telefonla aradık ulaşamadık.” Bu kocaman bir uydurmadır. Çünkü aynı yönetim tepkiler üzerine daha sonraki bir toplantı için bize ulaşabilmiştir. Yaklaşık olarak onbeş üyenin ve dört yönetim kurulu üyesinin katılımıyla gerçekleşen bu toplantıda da Ziya OKÇU(Roşan Lezgin), “dernek amacına aykırı söz ve davranışlarda bulunmuş” ve daha öncede yaptığı gibi bu toplantıyı da terk ederek üyelere saygısızlık etmiştir. Bu ayrıca düşünülmesi ve değerlendirilmesi gereken bir konudur.

Yukarıda Belirtilen sorunları görüşmek üzere 29 Mayıs 2011 tarihinde yapılan toplantıda ise konuşulan ve tartışılanları burada anlatmayacağız(ancak gerekirse bütün tartışmaları ve onların arka planındaki psikolojik ve kişisel hesaplarla ilgili düşüncelerimizi de ayrıntılı bir şekilde yazarız), ancak sonuç olarak yönetim kurulu adına Sait AYDOĞMUŞ ne dese iyidir, “Bizi ikinizden birini tercih etmeye zorluyorsun”. Siz zaten tüzüğünüzü çiğneyerek tercihinizi yapmışsınız, bunu derken kendinizi hakem konumuna koyarak haklı mı çıkartmaya çalışıyorsunuz. Burada sözkonusu olan bir sivil toplum örgütü ve onun demokratik işleyişidir. Bu tür örgütler ikili ilişki ve diplomasiyle yürümez, açıklık, demokratiklik ve kolektif çalışma esas alınmalıdır.

Peki neden Yönetim Kurulu’undaki arkadaşlar da derneğin amaçlar kısmında belirtilen “çoğulculuk, eşitlik, katılımcılık ve demokratiklik” ilkelerini çiğneyerek bir şahsın(Roşan Lezgin) hırs ve kaprislerine teslim oldu. Bu tutum ve davranışın izahatı şudur: Bu yönetim, derneğin kuruluş amacı ve esasları temelinde değil, kişisel amaçlar ve hesaplar zemininde oluşmuş bir konsensüse göre hareket ederek, kurumsal-örgütsel amaç ve esasları görmezlikten gelmektedir. Böyle bir anlayışın tüzüğe ne kadar uygun olduğu, ne kadar çoğulcu, katılımcı ve demokratik olduğunu kamuoyunun takdirine sunuyoruz.

Biz bu açıklamayla aşağıda adı yazılı olan üye ve kurucu üyeler, yukarıda belirttiğimiz nedenlerden dolayı DİL-DER(ZIWAN-KOM)’in üyeliğinden ve kurucu üyeliğinden istifa ettiğimizi bütün kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

 

Seîd VEROJ

Sertaç OKAY

Reşat SOMUK

Turgut ERSOY