Mehmed Emîn Bozarslan, ronakbîrê gewre ku wekî ronahiyeke bêdawî di asoyên tarî yên dîroka miletê Kurd de dibiriqî, di sala 1934an de li navçeya Licê ya Dîyarêbekirê, di dilê Kurdistanê de ji dayik bû. Wekî guliyeke di nav daristaneke şewatî de, wî di medreseyên kevnar de perwerdeya xwe dît û bi pênûsa xwe ya ji agirê hezkirina zimanê dayikê û çanda Kurdî hatiye çêkirin, dest bi têkoşîneke bêwestan kir.

Ji wezîfeya muftitiyê du caran hat dûrxistin, ji ber gotinên wî yên rast wekî şûrê heqiyetê û di sala 1968an de bi "Alfabê"yê, ku alfabeya yekem a Kurdî ya bi tîpên Latînî li Bakurê Kurdistanê hatibû weşandin, navê xwe li dîroka zimanê Kurdî nivîsand. Lêbelê, ew roja ku ronahiyê belav dikir, tarîtîya dewletê ew kom kir û bi îdiaya "cudakariyê" ew avêt girtîgehê. Piştî darizandina leşkerî ya 1971ê, çar salan di hucreyên sar de ma, lê dilê wî her tim bi hêviya azadiya miletê xwe diçirisî.

Di sala 1979an de, wekî koçberekî bêwelat, berê xwe da Swêdê, li bajarê Uppsala yê sar û dûr, lê di dilê wî de germahiya Kurdistanê her tim dijiya. Li wir, Weşanxaneya Deng damezrand û wekî pira di navbera kevn û nû de, berhemên klasîk ên Kurdî ji tîpên Erebî veguhestin yên Latînî. "Mem û Zîn"ê ya Ehmedê Xanî wergerand Tirkî, "Şerefname"yê ya Şerefxanê Bedlîsî ronî kir û bi dehan pirtûkên din, ji ferhenga Kurdî-Tirkî bigire heta lêkolînên siyasî û sosyolojîk, wekî stêrkên li ezmanê wêjeya Kurdî danîn.

Mehmed Emîn Bozarslan, ji bo zarokan çîrokên wekî "Meyro" û "Gurê Bilûrvan" afirand û methelokên Kurdî berhev kir, da ku zimanê Kurdî wekî çemekî zelal her dem herikî bimîne.

Mehmed Emîn Bozarslan, ew hostayê zimanê ku digot "Ger ziman bimire, milet jî dimire," bi zêdetirî 50 berheman, kedeke mezin da parastin û pêşxistina Kurdî.

Mehmed Emîn Bozarslan, kesayetîyekî dawî yê pêvajoka perwerdeya Medresên Kurdistanê bû. Da dû şopa hişmendîya milî a rewşenbîrên medresên Kurdistanê. Ji miletê xwe re hişmendîyek hêja berhevkir. Hemû emrê xwe di van xebatan de, di disîplînek mezin de, di ber hişmendîya miletê xwe de da.

Di jiyana xwe ya sirgûnê de, ku 45 salan dom kir, Mehmed Emîn Bozarslan, bi xemgîniya windakirina kurê xwe Ganî, ku di sala 1978an de hat qetilkirin, jî têkoşiya, lê ew xem wekî sotemeniyeke din ji bo xebatên wî bû. Di 23ê Çileya 2026an de, li Uppsala, ew ronakbîrê mezin koça dawî kir, lê mîrateya Mehmed Emîn Bozaslan, wekî ronahiyeke ebedî di dilê her Kurdî de dimîne. Oxir be, Seydayê mezin; bila cihê te bihişt be û bila pênûsa te her tim ronahiyê belav bike li ser rûyê erdê.

Beşek ji xebatên Seydayê hêja:

• Alfabê (1968): Alfabeya yekem a Kurdî ye ku li Tirkiyeyê bi tîpên Latînî hatiye çapkirin.

• Ferhenga Kurdî –Tirkî (1978): Di vê babetê de yek ji çavkaniyên herî berfireh e.

• Lêkolînên Siyasî û Sosyolojîk

• Doğu’nun Sorunları (Pirsgirêkên Rojhilat - 1966)

• İslamiyet Açısından Şeyhlik–Ağalık (Ji Aliyê Îslamiyetê ve Şêxtî û Axatî - 1964)

• Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu (Pirsgirêka Xîlafet û Ummetperestiyê - 1967).

• Werger û Edîtoriya Berhemên Klasîk (Veguhastina Tîpên Latînî) * Mem û Zîn: Wergera berhema klasîk a Ehmedê Xanî bo Tirkî. (1968).

• Şerefname: Wergera berhema Şerefxanê Bedlîsî ya li ser dîroka Kurdan.

• Kovara Jîn û Rojnameya Kurdistanê ku weşanên Kurdî yên ewil in, ji alfabeya Erebî bo ya Latînî veguhastiye û wekî pênc berg çap kiriye.

• Dîroka Kurdên Merwanî ya Îbnuk Ezreq, wergera ji Erebî.

• Wêjeya Zarokan û Folklora Kurdî (Çîrok û Methelok)

• Meyro, Mîr Zoro, Gurê Bilûrvan, Kêz Xatûn, Pepûk.

• Melayê Meşhûr: Berhevkirina methelokên Kurdî.

• Kemal Paşa Weledê Kê Ye?: Hîcwa siyasî û mesel.